OTOP
BirdLife
Strona głównaMapa serwisuKontakt
wersja polska wersja angielska

Głuszec Tetrao urogallus

Głuszec Głuszec Grzegorz Leśniewski

Największy z leśnych kuraków. Samiec jest znacznie większy od samicy i osiąga wielkość dorównującą gęsi. Nad okiem ma charakterystyczną nagą czerwoną skórę, która w okresie godowym nabrzmiewa tworząc czerwoną „różę”. Głuszce odbywają widowiskowe toki w leśnych ostępach puszcz i karpackich borów górskich. Gatunek obecnie w kraju wymierający.

Rozmieszczenie w Polsce i w Karpatach

W Polsce: skrajnie nieliczny gatunek lęgowy wschodniej i południowej części kraju. Występuje w puszczach północnego – wschodu, w Puszczy Solskiej i Lasach Janowskich, zachodnich Karpatach, Sudetach i Borach Dolnośląskich.

W Karpatach: kilka ostoi głuszca zachowało się jeszcze w zachodnich pasmach: Beskidzie Śląskim, Żywieckim (z Babią Górą i Policą), Tatrach, Gorcach, Beskidzie Sądeckim i Wyspowym.

Baner mapa rozmi

Siedlisko

Gatunek puszczański, zamieszkujący rozległe kompleksy borów i lasów mieszanych na nizinach (bory sosnowe) i w górach (bory świerkowe z udziałem jodły) do wysokości 1500 m n.p.m. Szczególnie odpowiadają mu lasy z bogato rozwiniętą warstwą runa i podszytu.

Kluczowe zagrożenia

• niepokojenie przez ludzi w miejscach występowania (prace leśne, turystyka, budowa wyciągów i tras narciarskich),

• niekorzystne zmiany siedliskowe (wylesienia, wprowadzanie monokultur leśnych, melioracje),

• drapieżnictwo ssaków.

Zabiegi ochronne

• zapewnienie ptakom spokoju w okresie toków (egzekwowanie ochrony strefowej, czasowe zamykanie szlaków turystycznych),

• właściwa polityka inwestycyjna na obszarach występowania głuszca, nie powodująca utraty siedlisk dogodnych dla tego gatunku,

• redukcja liczebności drapieżników (lis, kuny, dzik).

Status ochronny
Polska Czerwona Księga Zwierząt CR - skrajnie zagrożony wyginięciem
Bibliografia

BirdLife International. 2004. Birds in the European Union: a status assessment. Wageningen, The Netherlands: BirdLife International.

Chylarecki P., Sikora A., Cenian Z. (red.) 2009. Monitoring ptaków lęgowych. Poradnik Metodyczny dotyczący gatunków chronionych Dyrektywą Ptasią. GIOŚ, Warszawa.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (wersja ujednolicona).

Głowaciński Z. (red.) 2001. Polska Czerwona Księga Zwierząt. Kręgowce. PWRiL, Warszawa.

Gromadzki M. (red.) 2004. Ptaki (część I). Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Tom 7.

Gromadzki M. (red.) 2004. Ptaki (część II). Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Tom 8.

Hordowski J. 1999. Ptaki polskich Karpat Wschodnich i Podkarpacia. Tom I. Merkator, Przemyśl.

Konwencja o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk, sporządzona w Bernie dnia 19 września 1979 r.

Konwencja o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt, sporządzona w Bonn dnia 23 czerwca 1979 r.

Kunysz P., Hordowski J. 2000. Ptaki polskich Karpat Wschodnich i Podkarpacia. Tom II. Merkator, Przemyśl.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną.

Sikora A., Rohde Z., Gromadzki M., Neubauer G., Chylarecki P. (red.) 2007. Atlas rozmieszczenia ptaków lęgowych Polski 1985-2004. Bogucki Wyd. Nauk., Poznań.

Tomiałojć L., Stawarczyk T. 2003. Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. PTPP „pro Natura”, Wrocław.

Walasz K., Mielczarek P. 1992. Atlas ptaków lęgowych Małopolski. Biologica Silesiae, Wrocław.

Wilk T., Jujka M., Krogulec J., Chylarecki P. (red.) 2010. Ostoje ptaków o znaczeniu międzynarodowym w Polsce. OTOP, Marki.