OTOP
BirdLife
Strona głównaMapa serwisuKontakt
wersja polska wersja angielska

Sokół wędrowny Falco peregrinus

Sokół wędrowny Sokół wędrowny Kamil Boberski

Duży sokół zakładający gniazda na półkach skalnych oraz, co unikalnie w Europie Środkowej, również na drzewach (tzw. ekotyp leśny). Dorosłe osobniki zarówno samic jak i samców z wierzchu są stalowoszare, od spodu białe z ciemnym poprzecznym prążkowaniem. Samica jest większa od samca. W Polsce praktycznie wymarł, ale obecnie dzięki programowi reintrodukcji wraca jako gatunek lęgowy.

Rozmieszczenie w Polsce i w Karpatach

W Polsce: skrajnie nieliczny gatunek lęgowy. Obecnie gniazduje prawie wyłącznie na budowlach w miastach (Włocławek, Toruń, Płock, Warszawa) oraz na skalnych półkach w górach. Powoli wraca do lasów.

W Karpatach: gniazduje w Pieninach i w Tatrach.

Baner mapa rozmi

Siedlisko

Stare lasy, głównie bory sosnowe, oraz skaliste tereny górskie i wysokie budowle i kominy w miastach.

Kluczowe zagrożenia

• skażenie środowiska powodowane używaniem pestycydów w rolnictwie,\

• kolekcjonowanie jaj i wybieranie piskląt z gniazd (sokolnicy),

• niepokojenie ptaków przy gniazdach

Zabiegi ochronne

• kontynuacja programu reintrodukcji gatunku w Polsce i kontrolowanie jego rezultatów,

• utrzymanie ochrony strefowej miejsc gniazdowania w lasach,

• ochrona lęgów przed kolekcjonerstwem.

Status ochronny
Polska Czerwona Księga Zwierząt CR - skrajnie zagrożony wyginięciem
Bibliografia

BirdLife International. 2004. Birds in the European Union: a status assessment. Wageningen, The Netherlands: BirdLife International.

Chylarecki P., Sikora A., Cenian Z. (red.) 2009. Monitoring ptaków lęgowych. Poradnik Metodyczny dotyczący gatunków chronionych Dyrektywą Ptasią. GIOŚ, Warszawa.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (wersja ujednolicona).

Głowaciński Z. (red.) 2001. Polska Czerwona Księga Zwierząt. Kręgowce. PWRiL, Warszawa.

Gromadzki M. (red.) 2004. Ptaki (część I). Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Tom 7.

Gromadzki M. (red.) 2004. Ptaki (część II). Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Tom 8.

Hordowski J. 1999. Ptaki polskich Karpat Wschodnich i Podkarpacia. Tom I. Merkator, Przemyśl.

Konwencja o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk, sporządzona w Bernie dnia 19 września 1979 r.

Konwencja o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt, sporządzona w Bonn dnia 23 czerwca 1979 r.

Kunysz P., Hordowski J. 2000. Ptaki polskich Karpat Wschodnich i Podkarpacia. Tom II. Merkator, Przemyśl.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną.

Sikora A., Rohde Z., Gromadzki M., Neubauer G., Chylarecki P. (red.) 2007. Atlas rozmieszczenia ptaków lęgowych Polski 1985-2004. Bogucki Wyd. Nauk., Poznań.

Tomiałojć L., Stawarczyk T. 2003. Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. PTPP „pro Natura”, Wrocław.

Walasz K., Mielczarek P. 1992. Atlas ptaków lęgowych Małopolski. Biologica Silesiae, Wrocław.

Wilk T., Jujka M., Krogulec J., Chylarecki P. (red.) 2010. Ostoje ptaków o znaczeniu międzynarodowym w Polsce. OTOP, Marki.