OTOP
BirdLife
Strona głównaMapa serwisuKontakt
wersja polska wersja angielska

Beskid Śląski i Mały

Beskid Śląski i Mały - zabytki kultury

14.11.2013
Redyk w Koniakowie w 2012 r. Redyk w Koniakowie w 2012 r. Józef Michałek

Wyjątkowość kulturowa Beskidu Śląskiego i Małego wynika ze spuścizny przejętej po pierwszych osadnikach, wędrownych pasterzach wołoskich. Stopniowe zanikanie pasterstwa wędrownego i zakładanie trwałych osad pastersko-rolniczych wytworzyło społeczność beskidzkich górali, wśród których wyodrębnia się górali śląskich zamieszkujących Beskid Śląski. Śladami ich dawnego stylu życia są zachowane resztki drewnianego budownictwa wiejskiego, np. nieliczne drewniane chałupy góralskie w Istebnej, a wśród nich udostępniona do zwiedzania Chata Kawuloka, znanego, nieżyjącego już artysty ludowego i gawędziarza.

Miejscem, w którym zgromadzono liczne zabytki kultury materialnej górali śląskich, jest Muzeum Beskidzkie w Wiśle. Mieści się w centrum Wisły w zabytkowym budynku XVIII-wiecznej karczmy. Zobaczymy tam pamiątki związane z dawnym życiem górali, z tradycyjnym w tych stronach rzemiosłem, ze sztuką ludową, a także dawne stroje i wnętrze góralskiej izby. W muzeum jest też biblioteka regionalna.

W Koniakowie warto zajrzeć do niedużego, ale interesującego Muzeum Koronki, obejrzeć wystawę i posłuchać gawędy o słynnych koronkach koniakowskich, z których jedna trafiła nawet do angielskiego pałacu królowej Elżbiety. Możliwy jest też zakup wyrobów koronkarskich. Tamtejsze koronkarstwo to rękodzieło o ponad 200-letniej tradycji. Corocznie, w sierpniu, w Koniakowie świętowane są Dni Koronki Koniakowskiej.

Dorobek ludowej kultury pielęgnowany i prezentowany jest w trakcie corocznego, przypadającego w sierpniu Tygodnia Kultury Beskidzkiej. To jedna z największych w kraju i na świecie imprez folklorystycznych, odbywająca się od 1964 r., ale kontynuująca tradycję przedwojennego Święta Gór. Wszystko zaczęło się w Wiśle, ale dzisiejsza forma festiwalu jest bardzo rozbudowana, gdyż stopniowo włączały się do jej kultywowania inne miejscowości. Obecnie impreza zyskała już charakter międzynarodowy.

Region jest bogaty w zabytki sakralne, wśród których wyróżniają się stare drewniane kościoły, np. kościół w Łodygowicach z początków XVII w., czy kościół pw. św. Jakuba w Szczyrku. Z 1956 r. pochodzi urokliwy, mały drewniany kościółek pw. Matki Bożej Fatimskiej na Stecówce. Zbudowany został przez górali, również wystrój wnętrza jest dziełem miejscowych artystów. To siedziba jednej z najmniejszych parafii w Beskidach.

Ciekawostką są leśne kościoły z okresu kontrreformacji, czyli miejsca tajnych nabożeństw gromadzących ewangelików w XVII i XVIII w. Takim znanym miejscem jest Kamień na Równicy, niedaleko schroniska, przy czerwonym szlaku prowadzącym z Ustronia.

Wypada jeszcze wspomnieć o Zamku Prezydenta RP w Wiśle – Czarnem. Obiekt pochodzi z okresu międzywojennego. Służy przede wszystkim głowie państwa jako miejsce wypoczynku, ale jest też dostępny do zwiedzania.

 

Tekst jest fragmentem rozdziału „Beskid Śląski i Mały”
z książki „Przyroda polskich Karpat. Przewodnik krajoznawczy”.
Autorka: Jadwiga Jagiełko

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy Odśwież