OTOP
BirdLife
Strona głównaMapa serwisuKontakt
wersja polska wersja angielska

Beskid Wyspowy i Makowski

Beskid Wyspowy i Makowski - fauna

20.11.2013
Dzięcioł białogrzbiety Dzięcioł białogrzbiety Mateusz Matysiak

Świat zwierzęcy Beskidu Wyspowego i Makowskiego jest stosunkowo bogaty, chociaż jedynie w nielicznych, najmniej przekształconych obszarach dorównuje bogactwu gatunkowemu sąsiednich Gorców i Beskidu Żywieckiego.

Ssaki

Spośród ssaków Beskidu Wyspowego i Makowskiego warto wymienić przede wszystkim duże drapieżniki: wilka (w Beskidzie Wyspowym występują co najmniej dwie watahy, podobnie w Beskidzie Makowskim), rysia (w Beskidzie Wyspowym i Makowskim terytoria ma co najmniej kilka osobników) oraz niedźwiedzia (poza osobnikami wędrującymi stale przebywają jedynie w Paśmie Przedbabiogórskim i do niedawna na Luboniu Wielkim). Z pozostałych ssaków istotne populacje w omawianych pasmach górskich mają nietoperze – głównie podkowiec mały, nocek orzęsiony i nocek duży (z najważniejszymi zimowiskami w jaskiniach Łopienia i Mogielicy i z koloniami rozrodczymi w starych drewnianych kościołach i budynkach browaru w Szczyrzycu). Ponadto w obu Beskidach występuje typowy zestaw gatunków dla polskich Karpat, z ciekawszychnależy wymienić wydrę, a także ssaki pilchowate (popielicę, koszatkę i orzesznicę).

Ptaki

Awifauna lęgowa tych gór skupia łącznie około 140 gatunków, z dominacją gatunków leśnych. Wśród charakterystycznych gatunków ptaków leśnych warto wymienić: jarząbka, orzechówkę, słonkę, dzięcioła czarnego, dzięcioła zielonosiwego, siniaka, lelka, puszczyka uralskiego, trzmielojada, muchołówki małą i białoszyją. W grupie tej znajduje się też kilka gatunków bardzo rzadkich i zagrożonych w skali kraju, np. głuszec (aktualnie w zaniku w Beskidzie Wyspowym, do niedawna notowany jeszcze na Mogielicy, Łopieniu i Ćwilinie, okazjonalnie także w Beskidzie Makowskim). Ponadto spośród rzadkich gatunków warto zwrócić uwagę na dzięcioły: białogrzbietego i trójpalczastego (z populacjami po około 40 par łącznie w obu Beskidach), oraz sowy: sóweczkę i włochatkę (stosunkowo pospolite w obu pasmach górskich), puchacza (kilka terytoriów w obu Beskidach). Natomiast wśród ptaków szponiastych wymieńmy: orlika krzykliwego (prawdopodobnie nadal skrajnie nielicznie gniazdujący w Beskidzie Wyspowym) i orła przedniego (dawniej występujący w Beskidzie Wyspowym, aktualnie już niegniazdujący).

W omawianych pasmach górskich występuje lub występowało też kilka gatunków typowo górskich, takich jak: czeczotka (prawdopodobnie lęgowa w 2001 i 2005 r. na Mogielicy), siwerniak (dawniej w liczbie 15–20 par, aktualnie prawdopodobnie jedynie poniżej 10 par) i drozd obrożny (około 40–50 par).

Zespół ptaków terenów otwartych i półotwartych zasiedlających Beskid Wyspowy i Makowski jest dość ubogi i niewiele jest w tej grupie gatunków rzadkich i charakterystycznych, wyjątek stanowią: siwerniak, jarzębatka (która występuje tutaj rzadko aż do 1000 m n.p.m.) i efemerycznie pojawiający się cietrzew. Stosunkowo licznym gatunkiem terenów otwartych jest gąsiorek, a wysokie zagęszczenia na pastwiskach i łąkach osiągają derkacz i przepiórka.

Ptaki wodne są bardzo rzadkie w tym regionie geograficznym i ograniczone jedynie do koryt rzecznych, gdzie jednak występują dość ciekawe gatunki, zarówno górskie (pluszcz, pliszka górska), szeroko rozmieszczone (zimorodek, brodziec piskliwy, nurogęś), jak i gatunki nizinne, które w tym terenie występują skrajnie nielicznie na Łososinie (sieweczka rzeczna, rybitwa rzeczna, brzegówka). W nadrzecznych lasach można spotkać ponadto: remizy, dziwonie oraz bociany czarne i czaple siwe.

Centralna część Beskidu Wyspowego jest ostoją ptaków o znaczeniu międzynarodowym (IBA), która została tu wyznaczona ze względu na występowanie głuszca, puszczyka uralskiego i derkacza. Ponadto istotne w skali kraju populacje mają tutaj następujące gatunki: dzięcioły: trójpalczasty, białogrzbiety i zielonosiwy, sóweczka, włochatka, puchacz, drozd obrożny, muchołówka białoszyja.

Gady, płazy i ryby

W Beskidzie Wyspowym i Makowskim występuje sześć gatunków gadów (z najrzadszym gniewoszem plamistym) oraz ponad 10 gatunków płazów, z charakterystycznymi dla gór: salamandrą, traszkami karpacką i górską oraz kumakiem górskim. Kumak górski oraz traszka karpacka są przedmiotem ochrony w niektórych obszarach siedliskowych Natura 2000.

W grupie ryb i kręgoustych na uwagę zasługują przede wszystkim gatunki, dla których wyznaczono w omawianym terenie obszary Natura 2000, są to: minóg strumieniowy, głowacz białopłetwy, brzanka, boleń oraz reintrodukowany łosoś. Ponadto warte odnotowania są inne gatunki ryb które stwierdzono w lokalnych rzekach, np. głowacz pręgopłetwy, piekielnica, świnka, lipień, miętus i certa, a także introdukowana głowacica.

Bezkręgowce

Niestety Beskid Wyspowy i Makowski nie doczekał się dotąd kompleksowej inwentaryzacji bezkręgowców, a przynajmniej publikacji omawiających te grupy zwierząt. Wyrywkowe obserwacje terenowe wskazują na stosunkowo bogatą faunę chrząszczy, z biegaczem urozmaiconym na czele. Z motyli stwierdzono w tym obszarze m.in. rzadkie: niepylaka mnemozynę, pazia żeglarza, podbójkę rakuskę i wstęgówkę jesionkę.

 

Tekst jest fragmentem rozdziału „Beskid Wyspowy i Makowski”
z książki „Przyroda polskich Karpat. Przewodnik krajoznawczy”.
Autorzy: Łukasz Kajtoch, Marcin Matysek

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy Odśwież